Lao động bỏ trốn ở Nhật sẽ bị xử phạt như thế nào? Cập nhật quy định mới nhất 2026
Người lao động Việt Nam tự ý ở lại nước ngoài trái luật sau khi chấm dứt HĐLĐ sẽ bị phạt bao nhiêu?
Nhật Bản từ lâu đã trở thành điểm đến hàng đầu của lao động Việt Nam nhờ mức thu nhập hấp dẫn, môi trường làm việc chuyên nghiệp cùng nhiều chính sách đãi ngộ tốt. Mỗi năm, hàng chục nghìn người lựa chọn tham gia chương trình xuất khẩu lao động Nhật Bản với mong muốn nâng cao thu nhập, tích lũy kinh nghiệm và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, bên cạnh phần lớn người lao động tuân thủ đúng quy định, vẫn còn một bộ phận lao động bỏ trốn ở Nhật để làm việc bất hợp pháp với hy vọng nhận được mức lương cao hơn hoặc có nhiều cơ hội việc làm hơn. Đây là hành vi vi phạm hợp đồng lao động và có thể dẫn đến việc vi phạm các quy định về tư cách lưu trú theo pháp luật Nhật Bản.
Hậu quả của việc bỏ trốn không chỉ dừng lại ở việc mất quyền lợi khi làm việc hợp pháp mà còn có nguy cơ bị bắt giữ, trục xuất khỏi Nhật Bản, cấm nhập cảnh trong nhiều năm và ảnh hưởng đến khả năng xin visa quay trở lại trong tương lai. Đồng thời, hành vi này cũng làm ảnh hưởng đến uy tín của lao động Việt Nam và các doanh nghiệp phái cử trên thị trường quốc tế.
Theo Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản (Immigration Services Agency of Japan), tính đến ngày 01/01/2026, Nhật Bản ghi nhận 68.488 người cư trú bất hợp pháp, giảm 6.375 người (8,5%) so với 74.863 người vào cùng kỳ năm 2025. Trong đó, 41.067 người là nam giới (60%) và 27.421 người là nữ giới (40%). So với năm trước, số lượng nam giới cư trú bất hợp pháp giảm 4.469 người (9,8%), trong khi nữ giới giảm 1.906 người (6,5%). Những con số này cho thấy Chính phủ Nhật Bản đang tăng cường kiểm soát tình trạng cư trú và lao động trái phép nhằm đảm bảo trật tự xã hội cũng như tính minh bạch của thị trường lao động.
Vậy lao động bỏ trốn ở Nhật sẽ bị xử phạt như thế nào? Người lao động sẽ phải đối mặt với những hình thức xử lý nào theo quy định của pháp luật Nhật Bản? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây để nắm rõ các quy định, hậu quả pháp lý và những giải pháp giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân khi làm việc tại Nhật Bản.
Lao động bỏ trốn ở Nhật là gì?
Thế nào được xem là lao động bỏ trốn?
Lao động bỏ trốn là trường hợp người lao động hoặc thực tập sinh tự ý rời khỏi nơi làm việc mà không được sự đồng ý của công ty tiếp nhận hoặc nghiệp đoàn. Sau khi bỏ đi, nhiều người tiếp tục làm việc cho các cá nhân hoặc doanh nghiệp khác mà không thực hiện đúng thủ tục chuyển việc theo quy định.
Hành vi này khiến người lao động có nguy cơ trở thành lao động bất hợp pháp nếu không còn đáp ứng điều kiện của tư cách lưu trú.
Vì sao nhiều lao động lựa chọn bỏ trốn?
Một số nguyên nhân thường gặp gồm:
- Mong muốn có mức thu nhập cao hơn.
- Công việc thực tế không giống cam kết ban đầu.
- Áp lực công việc hoặc cuộc sống.
- Nghe theo lời dụ dỗ của môi giới bất hợp pháp.
- Thiếu hiểu biết về pháp luật Nhật Bản.
- Dù với bất kỳ lý do nào, việc tự ý bỏ trốn đều tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai của người lao động.
Lao động bỏ trốn ở Nhật sẽ bị xử phạt như thế nào?
Theo Điều 24 Luật Quản lý xuất nhập cảnh của Nhật Bản, lao động bỏ trốn ở Nhật Bản có thể bị xử lý như sau:
- Phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền tối đa 3.000.000 yên
- Bị bắt giữ và cưỡng chế trục xuất khỏi Nhật Bản
- Bị cấm quay lại Nhật từ 5–10 năm, tùy mức độ vi phạm
1. Bị chấm dứt hợp đồng lao động
Ngay khi người lao động tự ý nghỉ việc và không quay trở lại, doanh nghiệp tiếp nhận có quyền chấm dứt hợp đồng theo quy định.
Điều này đồng nghĩa với việc người lao động mất toàn bộ quyền lợi đang được hưởng như:
- Lương thưởng.
- Trợ cấp.
- Bảo hiểm.
- Hỗ trợ từ nghiệp đoàn.
- Các chế độ phúc lợi khác.
2. Mất tư cách lưu trú hợp pháp
- Visa của người lao động được cấp dựa trên công việc và đơn vị tiếp nhận.
- Nếu tự ý bỏ việc mà không chuyển đổi đúng quy định, người lao động có thể không còn đáp ứng điều kiện lưu trú hợp pháp tại Nhật Bản.
- Khi đó, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh có quyền xem xét hủy tư cách lưu trú và yêu cầu người lao động rời khỏi Nhật.
3. Bị bắt giữ và trục xuất
- Nếu tiếp tục cư trú hoặc làm việc trái phép sau khi bỏ trốn, người lao động có thể bị cơ quan chức năng kiểm tra, bắt giữ và tiến hành các thủ tục trục xuất theo quy định của pháp luật Nhật Bản.
- Trong thời gian chờ xử lý, người vi phạm có thể phải lưu trú tại cơ sở quản lý xuất nhập cảnh trước khi bị đưa về nước.
4. Có thể bị cấm nhập cảnh Nhật Bản
Đây là hậu quả lớn nhất mà nhiều người không lường trước.
Tùy mức độ vi phạm, người lao động có thể bị cấm nhập cảnh Nhật Bản trong nhiều năm. Điều này đồng nghĩa với việc mất cơ hội:
- Quay lại làm việc.
- Du học.
- Thăm thân.
- Xin visa kỹ năng đặc định.
- Xin các loại visa khác trong tương lai.
5. Ảnh hưởng đến hồ sơ xuất khẩu lao động
Thông tin vi phạm sẽ được lưu trong hệ thống quản lý xuất nhập cảnh.
Điều này khiến việc xin visa sang Nhật hoặc một số quốc gia khác trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Những rủi ro khi trở thành lao động bất hợp pháp
Nhiều người nghĩ rằng sau khi bỏ trốn sẽ dễ dàng tìm được công việc có mức lương cao hơn. Tuy nhiên, thực tế hoàn toàn ngược lại.
Không được pháp luật bảo vệ
Khi làm việc bất hợp pháp, người lao động rất khó được pháp luật bảo vệ nếu xảy ra:
- Bị nợ lương.
- Bị quỵt tiền công.
- Tai nạn lao động.
- Bị ép làm thêm quá giờ.
- Bị bóc lột sức lao động.
- Do không có hợp đồng hợp pháp, việc khiếu nại hoặc yêu cầu bồi thường sẽ gặp rất nhiều khó khăn.
Luôn sống trong tâm lý lo sợ
- Người lao động bỏ trốn thường phải thay đổi nơi ở liên tục, hạn chế đi lại và luôn lo lắng bị kiểm tra giấy tờ.
- Điều này ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tinh thần, cuộc sống và công việc hằng ngày.
Khó tiếp cận dịch vụ y tế
- Không còn làm việc hợp pháp đồng nghĩa với việc nhiều quyền lợi về bảo hiểm y tế cũng bị ảnh hưởng.
- Nếu không may bị ốm đau hoặc tai nạn, chi phí điều trị có thể trở thành gánh nặng rất lớn.
Có thể chuyển việc hợp pháp thay vì bỏ trốn không?
Câu trả lời là Có, nhưng cần đáp ứng đúng các điều kiện theo chương trình tham gia và quy định hiện hành của Nhật Bản.
Trong một số trường hợp chính đáng như:
- Công ty phá sản.
- Doanh nghiệp vi phạm hợp đồng.
- Người lao động bị ngược đãi.
- Điều kiện làm việc không đảm bảo.
- Người lao động nên:
- Trao đổi với nghiệp đoàn.
- Liên hệ công ty phái cử tại Việt Nam.
- Làm việc với cơ quan quản lý lao động.
- Xin tư vấn từ Đại sứ quán hoặc Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Nhật.
- Việc xử lý đúng quy trình sẽ giúp bảo vệ quyền lợi và tránh các hậu quả đáng tiếc.
Những ảnh hưởng đối với doanh nghiệp và người lao động khác
Không chỉ cá nhân bỏ trốn chịu thiệt hại, hành vi này còn ảnh hưởng đến nhiều bên liên quan.
Ví dụ:
- Doanh nghiệp Nhật Bản mất niềm tin vào lao động Việt Nam.
- Nghiệp đoàn phải tăng cường kiểm soát.
- Công ty phái cử gặp khó khăn trong việc tuyển dụng.
- Cơ hội của những lao động khác cũng bị ảnh hưởng.
- Đây là lý do cả Việt Nam và Nhật Bản đều tăng cường các biện pháp tuyên truyền nhằm giảm tình trạng lao động bỏ trốn.
Câu hỏi thường gặp
Bỏ trốn ở Nhật có bị đi tù không?
Tùy từng hành vi vi phạm. Nếu chỉ vi phạm quy định về cư trú, người lao động có thể bị xử lý theo Luật Quản lý Xuất nhập cảnh của Nhật Bản, bao gồm trục xuất hoặc các hình thức xử lý khác theo quy định. Trường hợp có hành vi phạm tội khác sẽ bị xử lý theo pháp luật tương ứng.
Bỏ trốn có quay lại Nhật được không?
Có thể bị cấm nhập cảnh trong một khoảng thời gian tùy theo mức độ vi phạm và quyết định của cơ quan chức năng.
Gia đình ở Việt Nam có bị xử phạt không?
Thông thường, gia đình không bị xử phạt thay cho người lao động. Tuy nhiên, bản thân người vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm về các hành vi của mình theo quy định pháp luật.
Muốn nghỉ việc thì nên làm gì?
Nếu gặp khó khăn trong công việc, hãy trao đổi với công ty tiếp nhận, nghiệp đoàn hoặc công ty phái cử để được hỗ trợ. Tuyệt đối không nên tự ý bỏ trốn vì sẽ gây ra nhiều hậu quả lâu dài.
Việc lao động bỏ trốn ở Nhật không chỉ vi phạm hợp đồng mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như mất tư cách lưu trú, bị trục xuất, cấm nhập cảnh và ảnh hưởng đến cơ hội làm việc trong tương lai. Thay vì lựa chọn bỏ trốn, người lao động nên tìm đến các kênh hỗ trợ chính thức để được tư vấn và giải quyết khó khăn theo đúng quy định.
Nếu bạn đang có kế hoạch xuất khẩu lao động Nhật Bản hoặc cần tư vấn về hồ sơ, chương trình phù hợp và các quy định mới nhất, hãy liên hệ với đơn vị phái cử uy tín để được hỗ trợ. Việc chuẩn bị đầy đủ kiến thức trước khi sang Nhật sẽ giúp bạn yên tâm làm việc, bảo vệ quyền lợi của bản thân và xây dựng sự nghiệp lâu dài.
LIÊN HỆ NGAY VỚI DC HUMAN – ĐỂ ĐƯỢC LIÊN HỆ TƯ VẤN
Hãy để đội ngũ chuyên viên của của DC Human luôn sẵn sàng tư vấn 1:1, hỗ trợ 24/7, đồng hành cùng bạn từ lúc đăng ký đến khi xuất cảnh
- Hotline tư vấn 24/7: 086 2372 091
- Địa chỉ văn phòng: Số 3 Đường số 4, KDT Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh
- Fanpage: Xuất khẩu lao động Nhật Bản – DC HUMAN TPHCM
- Liên hệ: Tại đây
